Σημεία και συμπτώματα δυσλειτουργίας του Στοματογναθικού συστήματος μετά από χειρουργική αφαίρεση σωφρονιστήρων της κάτω γνάθου

Μπίτζης Μ, Ψάρρας Β, Πετσίνης Β, Δρούκας Β, Τζάκης Μ.

Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών, Ε.Κ.Π.Α., Κλινική Αντιμετώπισης Στοματοπροσωπικού Πόνου

Εισαγωγή: Η δυσλειτουργία του Στοματογναθικού Συστήματος (ΣΣ) ακολουθεί ενα πολυπαραγοντικό πρότυπο, όπου σε ισότιμη βάση συνυπάρχουν ανατομικοί, νευρομυϊκοί και ψυχολογικοί παράγοντες, με αθροιστική και εξατομικευμένη συνέργεια. Μεταξύ των εναρκτήριων παραγόντων για την πρόκληση δυσλειτουργίας ΣΣ ρόλο μπορεί να έχουν ο άμεσος τραυματισμός της Κροταφογναθικής διάρθρωσης (ΚΓΔ) λόγω π.χ.  χειρουργικών επεμβάσεων ή και ο έμμεσος μακροχρόνιος τραυματισμός της λόγω, παραλειτουργικών έξεων.

Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση της συσχέτισης της χειρουργικής αφαίρεσης σωφρονιστήρων της κάτω γνάθου με την εμφάνιση σημείων και συμπτωμάτων Δυσλειτουργίας ΣΣ.

Υλικά και μέθοδος: Η παρούσα κλινική έρευνα περιλάμβανε 56 ασθενείς με κλινικό δείκτη δυσλειτουργίας Helkimo 0 ή I, στους οποίους πραγματοποιήθηκε χειρουργική αφαίρεση κάτω σωφρονιστήρων. Σε όλους τους ασθενείς, πραγματοποιήθηκε από τον ίδιο ερευνητή, λεπτομερής προεγχειρητική αξιολόγηση του Στοματογναθικού Συστήματος, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της Κλινικής Αντιμετώπισης Στοματοπροσωπικού Πόνου. Η κλινική αξιολόγηση επαναλήφθηκε άλλες τρεις φορές μετά την επέμβαση και για χρονικό διάστημα που έφτανε τους 2 μήνες.

Αποτελέσματα: Στο 32.8% των υπό εξέταση ασθενών, παρατηρήθηκε αύξηση του κλινικού δείκτη δυσλειτουργίας (Di) στις διαδοχικές αξιολογήσεις του ΣΣ μέχρι και 2 μήνες μετεγχειρητικά. Από αυτές, η δυσλειτουργία ήταν κυρίως μετρίου βαθμού (DiII: 70%), ενώ στο 30% των περιπτώσεων ήταν σοβαρού βαθμού (DiIII: 30%). Η ηλικιακή κατανομή των ασθενών, ο αριθμός των επώδυνων στην ψηλάφηση μυών, η ύπαρξη βρυγμού, ο αριθμός των εξαγωγών, ο βαθμός δυσκολίας τους καθώς και η διάρκεια της επέμβασης, βρέθηκαν οτι σχετίζονται στατιστικά σημαντικά και επηρεάζουν την εμφάνιση δυσλειτουργίας ΣΣ.

Συμπέρασμα: Κάτω από τους περιορισμούς της παρούσας μελέτης, βρέθηκε μεταξύ άλλων ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση ανάμεσα στον παράγοντα μακρο-τραύμα στην ΚΓΔ λόγω χειρουργικής εξαγωγής και στην εκδήλωση Δυσλειτουργίας ΣΣ. Φαίνεται ότι, πολλές φορές το μακρο-τραύμα αποτελεί εναρκτήριο παράγοντα πρόκλησης δυσλειτουργίας του ΣΣ. Η ενδελεχής προεγχειρητική αξιολόγηση της υγείας του ΣΣ κάθε υποψήφιου ασθενούς προς χειρουργική αφαίρεση σωφρονιστήρα της κάτω γνάθου, αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα πρόβλεψης της πιθανότητας ανάπτυξης Δυσλειτουργίας του Στοματογναθικού Συστήματος, μετεγχειρητικά.